30 ciekawostek o serii Ricoh GR z okazji jej 30. urodzin

Analogowe początki

1. Ricoh GR1 

Debiut tego modelu miał miejsce w październiku 1996 i oficjalnie dał początek kultowej serii aparatów kompaktowych z linii GR.

Był to pierwszy aparat małoobrazkowy wyposażony w szerokokątny obiektyw 28 mm ze światłem f/2.8, który zaledwie rok po swojej premierze został uznany przez jury TIPA World Awards za najlepszy ówczesny aparat kompaktowy na taśmę 35 mm. 

2. Daido Moriyama – nieoficjalna ikona i kultowa twarz serii GR

Ten awangardowy fotograf jest autorem unikatowej i bardzo popularnej serii czarno-białych fotografii przedstawiających tokijskie ulice i przedmieścia, a styl jego prac związany z japońską estetyką „Are, Bure, Boke" – oznaczających Ziarno, Poruszenie i Nieostrość – na stałe wpisał się wizerunek marki Ricoh począwszy od lat 90-tych.

Moriyama nigdy nie został jej oficjalnym ambasadorem, jednak konsekwentnie realizował swoje projekty zarówno na analogowych, jak i cyfrowych kompaktach z serii Ricoh GR.

W 2019 roku artysta stworzył wyjątkowy cykl fotograficzny złożony z 46 ujęć dzielnicy Ginza w całości wykonany aparatem GR III – a efekty jego pracy można podziwiać w internetowej galerii Ricoha. 

Co ciekawe, w najnowszych aparatach z serii GR można nawet znaleźć specjalny profil obrazu inspirowany surową plastyką zdjęć Moriyamy „High Contrast B&W", który upodobał sobie wysokokontrastową i ziarnistą strukturę fotografii.

3. Limitowana edycja obiektywu Ricoh 28 mm f/2.8 z mocowaniem Leica Thread (LTM/L39)

Po komercyjnym sukcesie aparatu GR1 oraz niekończących się zachwytach nad jakością optyczną jego obiektywu, Ricoh postanowił wyprodukować jednorazowo około 3000 sztuk tego samego szkła z mocowaniem LTM/L39 – obecnie stanowi on przedmiot kolekcjonerski i ma status białego kruka w kategorii obiektywów vintage. 

4. Pionierska funkcja Snap Focus

Jej pierwsza, uproszczona wersja pojawiła się w analogowym modelu GR1 i pozwalała na natychmiastowe zablokowanie ostrości na odległości 2 metrów.

5. Smukły i wytrzymały korpus modelu GR1

Aparat GR1 opisywano ówcześnie jako jeden z najbardziej wytrzymałych, ale i najlżejszych kompaktów, który zawdzięczał swoją niewielką wagę konstrukcji ze stopu magnezu. Był on także najcieńszym aparatem małoobrazkowym, którego szerokość wynosiła 26,5 mm.

6. Doskonała jakość wizjerów optycznych

Aparaty analogowe z serii Ricoh GR mogły ówcześnie pochwalić się jednym z najlepszych wizjerów optycznych typu odwróconego Galileusza z podświetleniem informacyjnym (LCD), który wyświetlał kluczowe informacje o parametrach danej ekspozycji – m.in. cyfrowe ramki kadrowania (paralaksy), wskaźnik odległości AF i potwierdzenie ostrości, a także symbole ostrzegawcze, np. o konieczności użycia lampy błyskowej.

7. Ricoh GR1s i GR1v

Na przełomie lat 90. i dwutysięcznych linia GR wzbogaciła się o dwa ulepszone analogowe modele – w aparacie GR1s (1998) dodano m.in. podświetlenie górnego ekranu LCD, adapter umożliwiający mocowanie filtrów oraz osłonę przeciwsłoneczną; z kolei w modelu GR1v (2001) pojawiła się przede wszystkim opcja ręcznego ustawienia czułości ISO filmu oraz możliwość wyboru różnych odległości ostrzenia w trybie Snap Focus (1,2,3 i 5 metrów oraz nieskończoność), a także automatyczny bracketing ekspozycji.

8. Ricoh GR21

Rok 2001 to również czas pojawienia się analogowego modelu GR21, który na kartach historii zapisał się jako pierwszy aparat kompaktowy wyposażony w ultraszerokokątny obiektyw 21 mm ze światłem f/3.5.

Cyfrowa era serii aparatów GR

9. Ricoh GR Digital

Swój debiut cyfrowy seria GR oficjalnie rozpoczęła w 2005 roku za sprawą modelu GR Digital, którego sercem była 8,1-megapikselowa matryca CCD o wymiarach 1/1,8 cala.

Aparat ten wyposażono w obiektyw GR 5,9 mm o jasności wynoszącej f/2.4 – stanowiący ekwiwalent ogniskowej 28 mm dla taśmy 35 mm – a ergonomia jego korpusu oraz układ przycisków zostały praktycznie nienaruszone względem analogowych poprzedników. 

10. System nakładek optycznych i konwerterów

Aby móc efektywnie rozszerzyć pole widzenia obiektywu 28 mm w cyfrowych kompaktach Ricoha, firma systematycznie wypuszczana na rynek adaptery tubusowe (np. GH-1, GH-2) oraz specjalne konwertery szerokokątne o konstrukcji nasadkowej (np. GW-1, GW-3, GW-4), które umożliwiają zmniejszenie ogniskowej do 21, a nawet 19 mm!

11. Ricoh GXR

Ten osobliwy eksperyment firmy niewątpliwie zasługuje na wyróżnienie w naszym zestawieniu. W 2009 roku Ricoh zaprezentował światu aparat GXR z niezależnymi modułami, które składały się z konkretnej matrycy, optyki oraz procesora obrazu umieszczonych w szczelnej obudowie.

Firma wyprodukowała aż 6 różnych wariacji modułów – wersję A12 z obiektywami 28 i 50 mm, moduł A16, P10 oraz S10 – a cztery lata później zadecydowała o zawieszeniu projektu.

12. Ricoh GR – implementacja matrycy APS-C

W roku 2013 marka postanowiła powrócić do swojej pierwotnej nazwy GR z czasów analogowych, a przy okazji zaprezentowała światu swój pierwszy cyfrowy kompakt Ricoh GR z matrycą APS-C o rozdzielczości 16,2 Megapikseli oraz zintegrowanym obiektywem 18,3 mm f/2.8 (28 mm dla pełnej klatki).

Aparat został pozbawiony filtru dolnoprzepustowego (antyaliasingowego) w celu uzyskania maksymalnej rozdzielczości obrazu, a także zachował swój klasyczny mały rozmiar, co było nie lada wyzwaniem dla ówczesnych inżynierów w kontekście dość dużej matrycy o wymiarach 23.7 mm x 15.7 mm.

13. Symulator filtra antyaliasingowego

W modelu GR II (2015) dołożono cyfrowy symulator filtra AA, który zapobiegał powstawaniu efektu mory dzięki mikrodrganiom matrycy aparatu.

14. Łączność bezprzewodowa

Model GR II to również pierwszy aparat w serii Ricoha, który wprowadził moduły Wi-Fi oraz NFC umożliwiające przesyłanie materiałów cyfrowych na inne urządzenia i zdalne sterowanie aparatem z pozycji smartfona.

15. Stabilizacja obrazu IBIS

Premiera modelu Ricoh GR III w 2019 zaowocowała mnogością różnych innowacji, w tym trójosiowym systemem stabilizacji obrazu (Shake Reduction) o wydajności 4 stopni EV.

16. Hybrydowy system AF

Detekcja fazy i kontrastu to kolejna przełomowa technologia, która po raz pierwszy pojawiła się w modelu Ricoh GR III; pozwala ona na bardzo szybkie ustawienie ostrości w zaledwie 0,2 sekundy, a biorąc pod uwagę czas włączenia się samego aparatu – około 1 sekundy – był on ówcześnie (2019) najszybciej działającym kompaktem chwytającym „decydujące momenty". 

17. Matryca 24,2 MPix oraz ultradźwiękowe czyszczenie sensora

Ricoh GR III został wyposażony w matrycę o wysokiej rozdzielczości 24,2 MPix oraz autorski system Dust Removal II, który przy każdorazowym uruchomieniu aparatu strząsa drobiny kurzu i zanieszczyszeń z powierzchni filtra znajdującego się przed sensorem.

18. Ricoh GR IIIx i jego nowy punkt widzenia

Rok 2021 przyniósł kolejne zmiany, które dotyczyły implementacji zupełnie nowo zaprojektowanego obiektywu o ogniskowej 26,1 mm – odpowiednika 40 mm na pełnej klatce – do modelu GR IIIx: zmiana ogniskowej umożliwia twórcom tworzenie ciaśniejszych i bardziej naturalnych kadrów. 

19. Tryb crop dla ogniskowych 35, 50 i 75 mm

Jest to funkcja, która pozwala na cyfrowe kadrowanie obrazu; marka rozwija ją sukcesywnie od czasów premiery modelu Ricoh GR i w zależności od danego modelu pozwala na symulację węższych kątów widzenia aparatu.

20. Zdjęcie w ułamku sekundy

Najnowszy model Ricoh GR IV potrafi wybudzić się i być gotowy do pracy w ekstremalnie krótkim czasie wynoszącym 0,6 sekundy, co czyni go liderem w kategorii najszybciej „startujących" aparatów kompaktowych na świecie. 

Dziedzictwo, inżynieria i kultura marki

21. Filozofia projektowa Ricoh GR

Od 30 lat marka konsekwentnie wypuszcza na rynek swoje aparaty w oparciu o 4 niezmienne filary koncepcyjne – każdy z modeli ma charakteryzować się maksymalną wydajnością, oferować wysoką jakość obrazu, być podręcznym sprzętem, a także nieustannie ewoluować – jednak nie w odniesieniu do najnowszych trendów technologicznych, a raczej w kontekście potrzeb i odzwierciedleniu intencji fotografujących użytkowników.  

22. Stała i prosta konstrukcja

Funkcjonalny design każdego z modeli Ricoh GR bazuje na identycznym układzie wszystkich przycisków i pokręteł po prawej stronie korpusu, który od lat pozostaje nienaruszony – w ten sposób obsługa aparatu oraz wprowadzanie zmian w ekspozycji może odbywać się za pomocą tylko jednej dłoni. 

23. Profil kolorystyczny „Negative Film"

Ten bardzo popularny wśród użytkowników Ricoha tryb kontroli obrazu imituje klasyczny charakter taśmy analogowej – kolory są pozbawione intensywnego nasycenia, jasności zmiękczone, a najciemniejsze partie obrazu delikatnie stonowane. Profil ten jest w pełni darmowy i aby go zdobyć należy zaktualizować oprogramowanie do wersji 1.70 lub 1.20; wyjątek stanowi model GR IV, w którym profil ten jest już wgrany domyślnie.

24. Monochromatyczna wersja aparatu Ricoh GR IV

W 2026 firma wypuściła na rynek model pozbawiony kolorowej siatki Bayera, dedykowany miłośnikom klasycznej, czarno-białej fotografii, którego matryca rejestruje niesamowicie wyraziste i klarowne detale w skali szarości.

25. Wbudowany neutralny filtr szary ND

Jest to standardowy, fizyczny komponent cyfrowej serii aparatów GR – pierwsze filtry zostały zamontowane już w 2013 roku w modelu GR – który redukuje ilość światła wpadającego do wnętrza korpusu o 2 stopnie EV.

26. Aktualizacje oprogramowania firmowego

Ricoh na bieżąco ulepsza możliwości swoich starszych aparatów poprzez aktualizacje firmware, które udostępnia całkowicie za darmo na swojej oficjalnej stronie; firma w ten sposób dba o swoich klientów i nie zmusza ich do ciągłego zakupu coraz to nowszych modeli sprzętowych. 

27. Aparaty z filtrem zmiękczającym HDF

W nowszych aparatach marki – GR III, GR IIIx oraz GR IV – w miejscu filtra ND umieszczono fizyczny filtr dyfuzyjny (Highlight Diffusion Filter), który w trakcie rejestracji zdjęć miękko rozmywa światła, a przez to nadaje im bardziej analogowy look.

28. Ekstremalna personalizacja przycisków i pokręteł

Marka Ricoh posiada jeden z najbardziej konfigurowalnych systemów personalizacji na rynku, dzięki któremu użytkownik może całkowicie ustawiać aparat pod siebie – do tego stopnia, że nawet nie będzie musiał zaglądać do menu aparatu!

29. Wydarzenia i inicjatywy społecznościowe spod znaku GR 

Firma Ricoh stworzyła już kilka swoich autorskich przestrzeni galeryjno-warsztatowych, w których miłośnicy fotografii ulicznej i reportażowej mają szansę wymienić się swoimi doświadczeniami, wziąć udział w kreatywnych warsztatach, zobaczyć wystawy fotografii międzynarodowych artystów tworzących aparatami GR czy też otrzymać profesjonalną pomoc serwisową; w momencie powstawania tego artykułu salony GR Space można odwiedzić w Tokio (Japonia), Brisbane (Australia), Szanghaju i Pekinie (Chiny). 

30. Prawdziwy wymiar trzydziestych urodzin linii Ricoh GR

Kolejny okrągły jubileusz Ricoh GR to również przypomnienie o niebywałej konsekwencji tej serii, która nie ulega przejściowym trendom na rynku i dzięki temu kształtuje swoją indywidualną formułę na sukces; czarny i podręczny korpus, doskonała optyka oraz prosta obsługa aparatu stały się jej ikonicznymi cechami, które od lat doceniają fotografowie uliczni i reportażowi z różnych zakątków świata.

Sprawdź inne teksty na blogu FotoPlus:

Aparaty Ricoh GR oczami praktyka – wywiad z Łukaszem Gawrońskim

Jak zbudowaliśmy studio podcastowe na EXPOzycji 2026?

Jakie zjawiska i wady optyczne kształtują Twoje kadry?